W piątek, 19 września 2025 r. odbyło się szczególne wydarzenie upamiętniające ofiary Marszu Śmierci.
Tablica Pamiątkowa została odsłonięta przy ul. Ofiar Stutthofu, przy rondzie św. Józefa w Luzinie, w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc związanych z wydarzeniami tamtego czasu. To symboliczny hołd dla tysięcy więźniów oraz mieszkańców Luzina, którzy-narażając życie- pomagali wyczerpanym, głodnym, chorym ludziom.
W uroczystości wzięli udział parlamentarzyści, przedstawiciele władz powiatowych i gminnych, delegacje szkół, instytucji kultury i muzeów, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy, nauczyciele, młodzież szkolna i pasjonaci historii.
Odsłonięta dwustronna tablica pamiątkowa zawiera:
po jednej stronie: informacje historyczne, mapę trasy marszu, fragmenty relacji świadków, opracowane we współpracy z Muzeum Stutthof w Sztutowie,
po drugiej stronie: mapę Luzina z 1945 roku, zdjęcia, wspomnienia więźniów i mieszkańców oraz lokalizacje m.in. kuchni polowych, miejsc noclegowych i punktów pomocy.
To nie tylko upamiętnienie, ale również narzędzie edukacyjne- z tablicy można zeskanować kody QR prowadzące do cyfrowych archiwów, dokumentów, wspomnień i zdjęć.
Po uroczystości uczestnicy przenieśli się do czytelni biblioteki, gdzie odbyła się konferencja naukowa:
„Prezentacja wybranych obiektów z kolekcji muzeum” – Bogusława Tartakowska, kustosz Muzeum Stutthof/Stutthof Museum
Następnie nauczyciele, bibliotekarze i muzealnicy wzięli udział w warsztacie edukacyjnym pt. „Od myślenia intuicyjnego do myślenia naukowego. Jak zainteresować uczniów historią”, który poprowadziła dr Aleksandra Kurowska-Susdorf z Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademia Marynarki Wojennej
Wydarzenie odbyło się w ramach projektu „Śladami świadków historii- Marsz Śmierci w Luzinie 1945 i jego bohaterowie. Działania upamiętniające”, realizowanego przez Bibliotekę Luzino i dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury- państwowego funduszu celowego.
Projekt wspierają:
Wójt i Rada Gminy Luzino Muzeum Stutthof w Sztutowie Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni„Był to wielki zryw serca i odwagi”- w ten sposób mieszkańcy Luzina odpowiedzieli na tragedię tysięcy więźniów KL Stutthof. Dzisiejsze działania edukacyjne, upamiętniające i dokumentacyjne są kontynuacją tej postawy.
